Het kabinet dat van niemand was

Een essay van de doorgewinterde parlementair journalist en documentairemaker (RUTTE) Leonard Ornstein

Het kabinet-Schoof: een rariteitenkabinet waar eigenlijk niemand zich mee verbonden voelde. Een regering die zichzelf bovendien graag als extraparlementair zag, maar dat in de praktijk nooit was. Het kabinet dat van niemand was, zo gaat het roemloos de parlementaire geschiedenis in. De verkiezingen van 2023 resulteerden in een spectaculaire uitslag. Wat lang voor onmogelijk werd gehouden gebeurde op 22 november: de PVV van Geert Wilders werd de grootste. Na een formatie vol wantrouwen stond het kabinet van de partijloze minister-president Dick Schoof op 2 juli 2024 eindelijk op het bordes. Wat een vliegende start voor het meest rechtse kabinet ooit had moeten worden, werd al snel een kleine nachtmerrie voor PVV, NSC, VVD en BBB; de partijen die met elkaar een unieke, noodgedwongen constructie vormden. Onderling gekibbel en gedoe tekenden vanaf het begin de verhoudingen. Van de Maccabi-rellen, de lintjesaffaire tot onderling ruziënde ministers, niets bleef het kabinetSchoof bespaard. Als een Don Quichot moest de onervaren minister-president zijn troepen leiden door een politiek moeras. Het liep verkeerd af.